Home / IZA KULISA / ISTRAŽIVAČ PRONAŠAO VREDNU DREVNU SRPSKU KNJIGU IZ 13. VEKA IZ DOBA NEMANJIĆA

ISTRAŽIVAČ PRONAŠAO VREDNU DREVNU SRPSKU KNJIGU IZ 13. VEKA IZ DOBA NEMANJIĆA

praznicni-minej2
Reč je o delu „Praznični minej“ iz druge polovine 13. ili prve polovine 14. veka, kome se posle nacističkog bombardovanja Srbije izgubio trag sve do 1961. godine

Istraživač crkvenog arhiva Stare crkve u Pirotu Željko Perović, skidajući stoletnu prašinu sa zaboravljenih i dosad neistraženih crkvenih spisa sabornog pirotskog hrama – Stare crkve, ušao je u trag izuzetno vrednoj knjizi pisanoj na pergamentu i nastaloj u doba Nemanjića.

Za nju se dugo u Pirotu mislilo da je uništena u bombardovanju Narodne biblioteke u Beogradu, ali je prema Perovićevim rečima, ona ipak pre bombardovanja „misteriozno nestala“, da bi se u drugoj polovini 20. veka pojavljivala na pojedinim aukcijama, bila deo privatnih kolekcija širom Evrope, a od 1961. nalazi se u muzeju u Debrecinu, u Mađarskoj.

Tako je, čudnim spletom okolnosti, ova izuzetno vredna knjiga izbegla uništenje u dva svetska rata i dva bombardovanja.

Kako je za agenciju Pina kazao istraživač Perović, reč je o knjizi pod nazivom „Praznični minej“, iz druge polovine 13. ili prve polovine 14. veku, koju stručnjaci za ovu oblasti nazivaju rukopisnom srbuljom.

– Sa dužim pauzama, arhiv proučavam od 2013. godine. Njemu sam naročito bio posvećen od početka septembra do kraja 2016. godine.

Za ta četiri meseca uspeo sam da prelistam čitavu građu smeštenu u preko 40 džakova i pritom napravim oko 25.000 snimaka meni lično zanimljivih dokumenata.

Veliku zahvalnost dugujem i starešini hrama Miljanu Paniću, koji je prepoznao značaj sređivanja i formiranja crkvenog arhiva, a meni omogućio prva istraživanja u njemu – kaže Perović za Pinu i dodaje:

– Za samo postojanje pirotskih srbulja saznao sam pre nekoliko godina iz jednog starog šematizma Eparhije niške za 1900. godinu. U crkvenom arhivu sam pronašao prepisku između niške duhovne vlasti i pirotskih sveštenika s kraja 1883. i početka 1884, u kojoj je dogovarana primopredaja četiri „starih rukopisnih knjiga sa šarama“ iz Stare pirotske crkve – navodi Perović.

Daljim traganjem za sudbinom knjiga kontaktirao je sa stručnjacima Narodne biblioteke u Beogradu da bi u katalogu Ljubomira Stojanovića iz 1903. prepoznao rukopise i

saznao da je pirotski „Praznični minej“ nastao u vreme Nemanjića, u drugoj polovini 13. ili prvoj polovini 14. veka.

„Praznični minej“ ukrašen je ornamentima i sadrži 211 listova – pergamenata pisanih rukom, ustavnim pismom na srpskoslovenskom jeziku.

– Ovaj spomenik pirotske srednjovekovne pismenosti mi danas ne možemo da vratimo iz mađarskog muzeja, ali naš grad Pirot i svi Piroćanci treba da učine sve što je u njihovoj moći da gradska biblioteka dobije bar jedno kvalitetno fototipsko izdanje, koje će potom biti prezentovano građanima, đacima, istraživačima i turistima kao važan deo identiteta našeg grada – zaključuje istraživač Željko Perović.

(Mediji)

Check Also

UGLEDNI HRVATSKI PROFESOR POTVRDIO SVE ZASTRAŠUJUĆE IZJAVE POZNATIH NEMAČKIH LEKARA O KORONI I ZAPREPASTIO JAVNOST

Posle izjave poznatog nemačkog pulomologa Dr. Volfgang Vodarga i takođe poznatog nemačkog lekara dr. Klausa Kenlajna, …